← Bản đồ 3Dcamnanghue.com

Đua ghe trên sông Lợi Nông: lễ hội đầu xuân của người Hương Thủy

Cập nhật 01/11/2026

Trải nghiệm · Lễ hội

Lễ hội đua ghe truyền thống trên sông Lợi Nông (Hương Thủy, Huế): thời điểm, cách xem, các độ đua, trống lệnh, ý nghĩa và mẹo đi cho người lần đầu.

Sông Lợi Nông ở đâu và vì sao có lễ hội đua ghe

Sông Lợi Nông là một nhánh sông chảy qua vùng Hương Thủy, phía nam Huế. Đây là vùng đất thấp, nhiều ruộng và làng mạc, đời sống gắn với nước từ nhiều thế kỷ. Với người dân quanh đây, con sông không chỉ là đường đi mà còn là nơi diễn ra các nghi lễ cộng đồng, trong đó lớn nhất là hội đua ghe đầu xuân.

Đua ghe ở Huế không phải môn thể thao du lịch. Đó là một nghi lễ có tổ chức chặt chẽ, gắn với đình làng và các vị thần được thờ. Trước khi đua, các đội làm lễ cúng, sau khi đua có lễ tạ. Vì vậy, nếu bạn đến xem, bạn đang dự một sinh hoạt tín ngưỡng của làng, không chỉ là một cuộc thi.

Các lễ hội đua ghe ở Thừa Thiên Huế thường diễn ra vào đầu xuân, sau Tết Nguyên đán. Lịch từng năm do địa phương công bố, có thể thay đổi theo thời tiết và lịch lễ hội của tỉnh. Muốn đi đúng ngày, nên hỏi trước ở xã, phường hoặc theo dõi thông báo của trung tâm văn hóa địa phương.

Một cuộc đua ghe diễn ra thế nào

Mỗi cuộc đua gồm nhiều đội, gọi là các độ. Có độ cúng - độ của làng đăng cúng lễ, và độ tiền - độ thi đấu chính. Các độ chạy theo vòng, mỗi vòng phải qua nhiều tráo, tức các chặng có đặt thẻ hoặc vật làm dấu. Đội nào lấy đủ thẻ và về đích trước sẽ thắng.

Cuộc đua bắt đầu bằng một hồi trống lệnh. Trống là hiệu lệnh thiêng, không ai được xuất phát trước. Ghe đua thường là ghe gỗ dài, có nhiều tay chèo, mũi và đuôi trang trí. Người chỉ huy ngồi phía sau hoặc giữa, giữ nhịp chèo bằng tiếng hô, và cả đội phải chèo đều như một khối.

Khán giả đứng kín hai bờ. Ở những khúc cua, người xem phải đứng xa mép nước vì ghe lao rất sát bờ. Tiếng trống, tiếng hò và tiếng nước là ba âm thanh dễ nhận nhất của ngày hội. Nếu bạn chụp ảnh, nên đứng ở chỗ cao và dùng ống kính dài, vì ghe di chuyển nhanh và bụi nước có thể làm ướt máy.

Thời điểm và cách đi xem

Lễ hội thường diễn ra vào buổi sáng, bắt đầu từ khoảng 6 đến 7 giờ và kéo dài vài tiếng. Đây là thời điểm mát nhất trong ngày và cũng là lúc nghi lễ bắt đầu. Nếu bạn đến muộn sau 8 giờ, có thể đã bỏ lỡ phần cúng và những vòng đầu.

Đường vào các làng ven sông Lợi Nông khá nhỏ, nhiều đoạn chỉ đủ một xe máy. Nếu đi ô tô, nên gửi xe ở trục đường lớn rồi đi bộ vào. Quanh khu vực diễn ra lễ hội thường có quán bán nước và đồ ăn dựng tạm, nhưng không nhiều, nên mang theo nước uống.

Vì đây là lễ hội của làng, bạn nên ăn mặc lịch sự, không chen lấn vào khu vực làm lễ, và hỏi trước nếu muốn quay phim cận cảnh. Người dân rất cởi mở với khách, nhưng sự tôn trọng nghi lễ là điều quan trọng nhất.

Góc ngách: vì sao ghe đua phải qua đủ tráo

Trong các lễ hội đua ghe ở Huế, "tráo" là đơn vị quan trọng hơn "vòng". Mỗi tráo có một thẻ hoặc một dấu đặt sẵn trên bè tre giữa sông. Đội đua phải chèo tới, lấy được thẻ, rồi mới được tính là hoàn thành chặng. Nếu bỏ tráo, đội có thể về đích trước nhưng không được công nhận.

Cách tổ chức này phản ánh một nguyên tắc của làng xưa: thắng không chỉ là nhanh, mà là làm đủ, đúng thứ tự. Nó cũng khiến cuộc đua khó đoán hơn, vì đội dẫn đầu có thể mất lợi thế nếu lấy thẻ chậm. Người xem vì thế thường đứng ở các tráo để xem pha tranh thẻ - phần hấp dẫn nhất của hội.

Các thẻ thường đi kèm tiền thưởng nhỏ, tượng trưng cho lộc của làng. Đội lấy được thẻ phải giữ cẩn thận đến cuối cuộc, vì mất thẻ coi như mất chặng. Đây là chi tiết nhỏ nhưng giải thích vì sao các tay chèo phải phối hợp chứ không chỉ chèo khỏe.

Ý nghĩa của hội đua ghe với người Hương Thủy

Với cư dân vùng sông nước, đua ghe là cách cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cầu an cho làng. Trước đây, hội còn là dịp các làng gặp nhau sau một năm làm ăn, và là dịp để trai tráng trong làng thể hiện sức khỏe, sự khéo léo.

Ngày nay, ý nghĩa tín ngưỡng vẫn còn, nhưng hội cũng trở thành dịp để con em đi làm xa về quê. Vì vậy, ngoài phần đua, bạn sẽ thấy cảnh sum họp: người già ngồi kể chuyện, trẻ con chạy dọc bờ, các đội mặc áo đồng phục. Đó là phần không thể thấy qua ảnh, và cũng là lý do nên đến tận nơi.

Nếu bạn quan tâm đến văn hóa làng, có thể kết hợp xem hội với viếng đình làng gần đó. Nhiều đình còn giữ sắc phong và đồ thờ cũ. Hỏi người dân địa phương trước - họ thường chỉ đúng đình và kể được chuyện của làng.

Kết hợp thăm gì quanh sông Lợi Nông

Vùng Hương Thủy có nhiều điểm gần nhau: làng Dã Lê (Dạ Lê) với đình và nghề đan ghe tre, mộ nhà văn Phùng Quán ở Thủy Dương, cầu ngói Thanh Toàn, và các làng ven sông. Bạn có thể đi một vòng trong buổi sáng: xem hội, rồi ghé Dã Lê, rồi về Thủy Dương.

Nếu đi vào mùa hội, nên dành cả buổi sáng cho lễ hội vì đường đông và khó di chuyển. Buổi chiều có thể đi nhẹ hơn: cà phê ven sông, thăm đình làng, hoặc đạp xe quanh các con đường bê tông nhỏ.

Mở bản đồ 3D Cố đô Huế để xem vị trí sông Lợi Nông, các làng xung quanh và đường đi. Bản đồ có chế độ đi thuyền, giúp bạn hình dung đoạn sông diễn ra hội và hướng các đội đua.

Mẹo cho người lần đầu đi xem hội đua ghe

Đến sớm trước 6h30 để chọn chỗ và xem phần lễ. Mang giày bám vì bờ sông có thể trơn. Đội mũ và mang nước vì nắng lên nhanh sau 8h. Nếu đi xe máy, gửi xe ở đầu làng và đi bộ vào để tránh kẹt.

Không đứng sát mép nước ở khúc cua. Không chen vào khu vực làm lễ. Nếu muốn chụp ảnh gần, hỏi ý kiến người tổ chức trước. Và nếu được mời ở lại ăn cùng dân làng, hãy nhận - đó là phần đáng nhớ nhất của ngày hội.

Bài này nằm trong Cẩm nang du lịch Huế — nơi có lịch trình 1-2-3 ngày, bảng chi phí và mẹo thực tế cho cả chuyến đi.

Đọc tiếp

đua ghe sông Lợi Nônglễ hội đua thuyền Huếsông Lợi Nônglễ hội Hương Thủydu lịch Huế mùa xuânlàng cổ Huếbản đồ Huế 3D

Mở bản đồ 3D để đi bộ tới đây →