Giao thông Huế ngày xưa: bến đò và tàu hoả

Lịch sử · Đời sống

Trước khi có cầu và đường bộ, người Huế đi lại bằng đò dọc sông Hương, phà qua sông và tàu hoả Bắc - Nam. Chuyện bến đò, ga Huế 1908 và tục nhảy tàu của một thời.

Sông Hương từng là con đường chính

Với một thành phố nằm hai bên sông, thuyền là phương tiện tự nhiên nhất. Trước khi cầu Trường Tiền đóng vai trò trục giao thông, người Huế đi chợ, đi làm, đi thăm họ hàng phần lớn bằng đò dọc sông Hương và các nhánh sông đào trong kinh thành.

Các bến lớn nằm ở những chỗ thuận tiện cho cả hai bờ: bến Ngự gần kinh thành, bến Văn Lâu phía nam, bến trước chợ Đông Ba. Đò chở người, chở hàng, chở cả heo gà ra chợ; thuyền lớn hơn đi dọc sông tới các làng ven sông Bồ, sông Hữu Trạch.

Bến vạn đò và những chuyến phà

Dọc sông có những "vạn đò" - nơi thuyền đò tụ lại thành xóm, có khi cả gia đình sống trên thuyền vài đời. Vạn đò vừa là bến, vừa là làng, vừa là chợ nổi nhỏ. Đến nay một số địa danh còn giữ chữ "vạn" trong tên, dù thuyền không còn neo kín như trước.

Ở những cửa sông rộng như Thuận An hay Tư Hiền, phà là phương tiện bắt buộc. Phà chở người và xe đạp, mỗi chuyến chờ đủ khách mới rời bến. Người đi phà quen với việc ngồi chờ, và cũng quen với việc trễ hẹn vì phà - một nhịp sống rất khác với bây giờ.

Tàu hoả: từ năm 1908 tới những chuyến tàu chậm

Ga Huế được người Pháp xây năm 1908, nằm trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Với người Huế xưa, tàu hoả là phương tiện đi xa: ra Vinh, vào Đà Nẵng, Sài Gòn. Ga Huế từng là nơi tiễn biệt - nhà thơ Tế Hanh đã viết bài thơ đầu tay của mình khi còn là học sinh, ngồi ở ga nhìn những đoàn tàu đến rồi đi.

Dọc tuyến còn những ga nhỏ như Hương Thủy, Truồi. Tàu không dừng lâu, khách phải chuẩn bị từ trước, đồ đạc buộc chặt. Chính vì thế mới có chuyện "nhảy tàu": nhiều người chờ tàu chạy chậm ở đoạn cong hoặc gần ga rồi nhảy lên, hoặc nhảy xuống trước khi tàu dừng hẳn cho kịp giờ.

"Nhảy tàu" - ký ức và lời cảnh báo

Trong ký ức của nhiều thế hệ, nhảy tàu là chuyện bình thường: tàu chạy chậm, người quen đường, hàng hoá cồng kềnh nên không chờ được tới ga. Nhưng đó cũng là chuyện đã có không ít tai nạn. Ngày nay tàu chạy nhanh hơn, cửa đóng tự động, và nhảy tàu là việc tuyệt đối không nên làm.

Điều còn giữ lại được là cảm giác của những chuyến tàu chậm: cửa sổ mở, gió lùa vào, người bán hàng rong đi dọc toa. Nếu muốn thử, có những chặng ngắn rất đẹp như Huế - Đà Nẵng, chạy men theo chân đèo Hải Vân.

Đi lại ở Huế hôm nay

Bây giờ mọi thứ đã khác: cầu Trường Tiền, cầu Phú Xuân, cầu Dã Viên nối hai bờ, xe máy và ô tô là phương tiện chính. Nhưng dấu vết giao thông xưa vẫn còn: ga Huế với kiến trúc gần như nguyên vẹn, các bến đò cũ dọc sông, và những chuyến thuyền rồng chở khách du lịch ngược dòng tới chùa Thiên Mụ.

Trên bản đồ 3D, bạn có thể bấm vào ga Huế để đọc mô tả và địa chỉ, rồi cho nhân vật đi bộ từ ga ra cầu Trường Tiền hoặc sang chợ Đông Ba - đúng cung đường mà người Huế xưa vẫn đi mỗi ngày.

Các điểm có trên bản đồ 3D

Ga Huế · Cầu Trường Tiền · Chợ Đông Ba

Đọc tiếp

• Bản đồ du lịch Huế 3D: xem gì, đi đâu, dùng thế nào
  Bản đồ du lịch Huế 3D là bản đồ tương tác dựng lại Cố đô Huế bằng mô hình 3D: đi bộ, đi thuyền rồng, xem mùa lụt và tự xếp lịch trình. Hướng dẫn dùng nhanh trong 3 phút.
• Cẩm nang du lịch Huế: đi đâu, ăn gì, ở đâu
  Cẩm nang du lịch Huế gọn trong một trang: mùa nào đẹp nhất, 3 ngày nên đi đâu, ăn gì ở chợ Đông Ba, ở khu nào tiện, và cách dùng bản đồ 3D để tự xếp lịch trình.
• Di sản cố đô Huế - quần thể UNESCO gồm những gì?
  Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận năm 1993 gồm thành quách, cung điện, lăng tẩm, đàn miếu và cảnh quan sông Hương. Đây là các điểm cốt lõi nên biết trước khi đi.

giao thông Huế xưabến đò Huếga Huếtàu hoả Bắc Namlịch sử Huếdu lịch Huếbản đồ 3D Huế