Nguyễn Du và Huế: những năm cuối ở kinh đô Phú Xuân
Danh nhân · Đại thi hào dân tộc

Nguyễn Du (1765-1820) làm quan dưới triều Gia Long tại kinh đô Huế và mất ở đây. Tìm hiểu Truyện Kiều và bối cảnh kinh đô Phú Xuân đầu thế kỷ 19 qua bản đồ 3D Huế.
Từ Tiên Điền tới kinh đô
Nguyễn Du (1765 - 1820) quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, nay thuộc Hà Tĩnh. Ông xuất thân trong một gia đình khoa bảng: cha là Nguyễn Nghiễm, từng làm tới chức tể tướng dưới triều Lê.
Cuộc đời ông nhiều biến động theo vận nước: lớn lên khi nhà Lê suy yếu, trải qua thời Tây Sơn, rồi ra làm quan cho nhà Nguyễn sau năm 1802. Chính giai đoạn làm quan ở kinh đô Phú Xuân đã đưa ông tới Huế - nơi ông sống những năm cuối đời.
Những năm làm quan ở Huế
Sau khi Gia Long lên ngôi, Nguyễn Du được triệu ra làm việc ở kinh đô. Ông giữ các chức như hành tẩu, rồi làm quan ở bộ Lễ, từng được cử đi sứ sang Trung Quốc năm 1813.
Kinh đô Phú Xuân khi ấy đang được xây dựng quy mô: kinh thành, Hoàng thành, các công trình trong Tử Cấm thành và hệ thống đàn miếu. Nguyễn Du làm việc trong bộ máy ấy cho tới khi mất năm 1820 trong một đợt dịch bệnh, hưởng 55 tuổi.
Truyện Kiều - phần di sản lớn nhất
Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) dài 3.254 câu lục bát, kể lại cuộc đời Thuý Kiều dựa trên tiểu thuyết Kim Vân Kiều truyện của Trung Quốc. Giá trị của nó nằm ở ngôn ngữ: Nguyễn Du đưa tiếng Việt vào thơ lục bát với độ tinh tế gần như không có tác phẩm nào trước đó sánh được.
Nhiều câu trong Truyện Kiều đã thành ngữ trong đời sống: “Trăm năm trong cõi người ta”, “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”. Đây là lý do Truyện Kiều được xem là tác phẩm tiêu biểu nhất của văn học cổ điển Việt Nam.
Đọc Nguyễn Du qua cảnh quan cố đô
Một cách dễ hình dung bối cảnh ông sống là đi dọc kinh thành trên bản đồ 3D: Ngọ Môn, sân Đại Triều Nghi, điện Thái Hoà, rồi ra tới các đàn miếu ngoài kinh thành. Đó đúng là không gian hành chính mà một viên quan bộ Lễ như ông làm việc mỗi ngày.
Trên bản đồ có sẵn các điểm Văn Thánh Miếu, Đại Nội, Ngọ Môn và cầu Trường Tiền. Bạn có thể bấm từng điểm để đọc mô tả ngắn, xem địa chỉ, hoặc cho nhân vật đi bộ qua lại giữa các nơi để thấy khoảng cách thật của kinh đô đầu thế kỷ 19.
Các điểm có trên bản đồ 3D
Đại Nội · Ngọ Môn · Văn Thánh Miếu
Đọc tiếp
-
Lịch sử Huế trước 1900: từ Thuận Hóa đến kinh đô nhà Nguyễn
Dòng thời gian lịch sử Huế trước 1900: vùng đất Thuận Hóa, các chúa Nguyễn, thời Tây Sơn, kinh đô nhà Nguyễn và những di tích còn lại hôm nay - xem trên bản đồ 3D.
-
Nguyễn Hoàng: người mở đất Thuận Hóa
Nguyễn Hoàng (1525-1613) vào trấn thủ Thuận Hóa năm 1558, đặt nền cho dòng chúa Nguyễn và cho vùng đất Huế. Dấu tích còn lại: chùa Thiên Mụ, vùng Kim Long - xem trên bản đồ 3D.
-
Gia Long và Minh Mạng: những người vẽ lại kinh thành
Gia Long chọn Phú Xuân làm kinh đô năm 1802 và khởi công kinh thành năm 1804; Minh Mạng hoàn thiện quy hoạch, đặt tên các cửa và công trình. Xem kinh thành Huế trên bản đồ 3D.
Nguyễn DuTruyện Kiềudanh nhân Huếlịch sử Huếkinh đô Phú Xuândi sản HuếĐại Nội Huế
Mở bản đồ 3D để đi bộ tới đây →